Ang pangarap

ANG PANGARAP

nakakagutom ang katarungan

kaya dapat matutong lumaban

upang makamit ang inaasam:

pantay at parehas na lipunan

malupit ang kawalang hustisya

lalo na sa karaniwang masa

sadyang nangwawasak ng pandama

ang dulot ng bulok na sistema

ang mga dukha'y binubusabos

lalo't buhay nga'y kalunos-lunos

sahod ng manggagawa pa'y kapos

tiis-tiis lang, makakaraos

anong dahilan ng mga ito

may tao ba talagang demonyo

o dahil pag-aari'y pribado

kaya maraming hirap sa mundo

ah, kailangan nating magsuri

bakit may burgesya't naghahari

dahil sa pribadong pag-aari

sumulpot ang interes at uri

nakikita na ang kasagutan

bakit sa mundo'y may kahirapan

kung susuriin ang kalagayan

ng pamayanan, bansa't lipunan

pribadong pag-aari'y pawiin

yaman ng lipunan ay tipunin

ipamahaging pantay-pantay din

upang ang lahat ay makakain

kahit isa'y walang maiiwan

kamtin ang hustisyang panlipunan

at ating itatayong tuluyan

ay isang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.05.30.2021

Salamat sa mga unyon

SALAMAT SA MGA UNYON

salamat sa mga unyon

manggagawa'y nagsibangon

nang tuluyang magkaroon

nitong pagbabagong layon

pagkilos nang sama-sama

ay nagawa't kinakaya

upang kamtin naman nila

ang panlipunang hustisya

sahod ay bayarang wasto

walong oras na trabaho

karapatan, unyonismo

katarungan, makatao

ngunit marami pang hamon:

pagkat kontraktwalisasyon

sa obrero'y lumalamon

ang wakasan ito'y misyon

- gregoriovbituinjr.

* litrato mula sa google

Iilang babasahin

IILANG BABASAHIN

sadyang tinipon ko ang ilang babasahin doon

pagkat makasaysayang sulatin ang mga iyon

tungkol sa pakikibaka, tungkol sa rebolusyon

tungkol din sa pagbabago ng sistema't pagbangon

tatlong taon akong naging regular na obrero

at naging tibak mula sa dyaryo sa kolehiyo

binasa noon sina Che Guevara't Fidel castro

at natuto bakit makatwiran ang sosyalismo

dahil kina Lenin, lipunang makatao'y mithi

ang kaapihang pribadong pag-aari ang sanhi

kaya sa aming bibig ay laging namumutawi:

pagsasamantala ng tao sa tao'y mapawi

kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

sarili'y tanungin: bakit may dukha at mayaman

pag-aralan ngang mabuti't suriin ang lipunan

anong nagdulot ng kaapihan ng sambayanan

bakit dapat pawiin ang pag-aaring pribado

na siyang sanhi ng kahirapan sa buong mundo

ah, dapat ngang itayo ang lipunang makatao

maraming salamat sa mga babasahing ito

babasahing nagpaunlad nitong puso't isipan

upang sistema ng lipunan ay maunawaan

upang mabatid din ang dahilan ng karukhaan

kaya dapat lumaya rito ang sangkatauhan

- gregoriovbituinjr.

Tuloy ang laban

TULOY ANG LABAN

di pa rin nagbago ang nabitiwang pangungusap

na ipagpapatuloy ang niyakap kong pangarap

bilang kasangga ng uring obrero't mahihirap

dahil sa mga pagsasamantalang nagaganap

pawiin ang dahilan ng kaapihan sa mundo

pati na pagsasamantala ng tao sa tao

itayo ang gobyerno ng masa't uring obrero

habang tangan ang isinasabuhay na prinsipyo

simpleng pamumuhay at puspusang pakikibaka

habang nagsisikap pa ring mabago ang sistema

pinanghahawakan ang kinabukasan ng masa

pagbaka upang kamtin ang panlipunang hustisya

isa lang akong simpleng tibak sa mundong nagisnan

na sana kahit munti'y may maiambag sa bayan

nagnanasang itayo ang makataong lipunan

na walang burgesya't mapagsamantalang iilan

tuloy ang laban habang tinutupad ang pangarap

upang tuluyang lumaya ang kapwa mahihirap

sa bulok na sistema ng burgesyang mapagpanggap

upang pangarap na sistema'y tuluyang malasap

- gregoriovbituinjr.

Maikling Kwento - Pagbaka sa Kontraktwalisasyon

PAGBAKA SA KONTRAKTWALISASYON

Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Nakakainis talaga. Nagtatrabaho ka sa kumpanya tapos dahil kontraktwal ka, hindi ka ituturing na manggagawa ng kumpanya! Hay, naku, grabe na talaga ang pagkasalot ng salot na kontraktwalisasyon.” Gigil na sabi ni Inggo habang pigil ang kamaong nakakuyom.

“Sinabi mo pa. Problema talaga natin iyan sa kumpanya.” Pagsang-ayon ni Isko. Nag-uusap sila habang nakaupo sa karinderya ni Aling Iska.

Napamulagat naman ang nakikinig na si Aling Iska, “Ano na naman ba iyang pinag-uusapan ninyo? Buti nga, may trabaho kayo. Kahit ba kontraktwal ay may naiuuwi naman kayo sa pamilya ninyo, ah.”

“Hindi mo nauunawaan, Iska. Ang kontraktwalisasyon, kaya salot, ay iskema ng mga kapitalista upang bawasan o matanggalan ng mga benepisyo ang mga manggagawa. Imbes na dapat maregular na sa trabaho ang manggagawa ay hindi ginagawang regular.” Sagot agad ni Inggo. “Ang kontraktwal, kumbaga, ay pansamantalang trabaho, na bago sumapit ang ikaanim na buwan ay tatanggalin na lang sila sa trabaho, kahit gaano ka pa kahusay. Iniiwasan talaga ng kumpanya na maging regular ang mga manggagawa. Meron namang ilang taon na sa kumpanya, tulad ko, limang taon na subalit kontraktwal pa rin. Walang kasiguruhan sa trabaho ang mga kontraktwal.”

“Ang nais namin ay maging regular na manggagawa naman kami sa kumpanyang matagal na naming pinaglilingkuran.” Sabi naman ni Isko.

“Paano mangyayari iyan? Hihilingin ba ninyo sa kapitalista o sa manedsment n’yo na gawin kayong regular? Aba’y paano kung hindi kayo pakinggan? Pag nagprotesta kayo, baka tanggalin naman kayo sa trabaho.” Sabad muli ni Aling Iska. “Baka magandang humingi kayo ng tulong sa unyon, at baka naman makatulong ang mga regular na manggagawa sa inyong mga kontraktwal.”

“Magandang ideya iyan, Iska.” Sabi ni Inggo. “Dapat makatulong nga sa problema natin ang mga regular na kamanggagawa natin, di ba?”

“Diyan natin simulan. Kausapin natin ang pangulo ng unyon na si Ka Igme, at tanungin hinggil sa ating suliranin.” Sabi ni Isko. Kinabukasan, bago ang simula ng trabaho ay kinausap na nina Inggo at Isko si Ka Igme hinggil sa kanilang kalagayan.

“Limang taon na akong kontraktwal, habang si Isko naman ay apat na taon na. Anim na buwan lang ay dapat regular na kami, di ba? Kayong mga regular, paano ba ninyo kami matutulungan. Aba, ayaw naman naming habambuhay kaming kontraktwal at wala kaming kasiguruhan sa trabaho. Bukod sa mababa na ang sahod, wala pa kaming benepisyo, di tulad ninyong mga regular.” Ani Inggo kay Ka Igme.

“Tama ka, Inggo. Panahon na talagang mag-usap tayo. Salamat sa inisyatiba ninyo. Dapat talagang magsama ang mga regular at kontraktwal upang labanan iyang salot na kontraktwalisasyon. Ngunit dapat magsimula muna tayo sa isang pulong-pag-aaral upang suriin natin at pag-aralan kung bakit nga ba may kontraktwalisasyon, at ano ang mga dahilan niyan.” Ang agad tugon ng pangulo ng unyon.

“Aba’y talagang dapat naming malaman, mapag-aralan at maunawaan kung bakit nga ba sa tagal naming nagtatrabaho sa kumpanyang ito ay kontraktwal pa rin kami. Sige, kailan iyan upang sabihan ko ang ibang kontraktwal para sa pag-aaral nang maipaglaban namin, kung kinakailangan, na magkilos-protesta kami, o sa anumang paraan upang maparating namin sa kinauukulan na gawin kaming mga regular na manggagawa.” Sabi ni Inggo, habang tatango-tango si Isko.

Mungkahi ni Ka Igme ay sa susunod na Linggo, kung kaya ng mga kontraktwal, dahil walang pasok iyon. Isakripisyo muna ang araw ng pamilya upang mag-aral hinggil sa usaping kontraktwalisasyon. 

“O, paano, magkita-kita tayo sa Linggo.” Sabi ni Ka Igme. At agad nagtanguan ang dalawa na nangakong kakausapin nila ang kanilang mga kapwa manggagawang kontraktwal upang dumalo sa pag-aaral at talakayan.  Dama nila, iyon na ang simula ng kakaharapin nilang laban.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Mayo 1-15, 2021, pahina 18-19.

Pagtahak sa hindi makasariling buhay

PAGTAHAK SA HINDI MAKASARILING BUHAY

ako'y tumahak sa hindi makasariling buhay

pagkat hindi pagpapayaman ang sa puso'y taglay

buhay ko'y sa marangal na layunin inialay

lipunang makatao'y matayo ang aking pakay

bakit di ko nga ba isipin ang pagpapayaman?

ang mag-angkin ng mag-angkin ng yaman sa lipunan?

para ano? para kapwa ko'y pagsamantalahan?

ang maging sikat? sambahin ako ng mamamayan?

sayang ang buhay kung magpayaman lang ang isip mo

sayang ang buhay kung magpakabundat ka lang dito

sayang ang buhay kung magiging tuso sa negosyo

sayang ka kung wala kang banal na misyon sa mundo

bakit ka isinilang? upang yaman ay makamal?

mag-angkin ng milyong piso, maupo sa pedestal?

at magbababad sa bisyong babae, alak, sugal

ah, ganyan ba kababaw ang kasiyahan mo, hangal?

nasulat nga doon sa Kartilya ng Katipunan:

"Ang buhay na di ginugol sa banal na dahilan

ay kahoy na walang lilim kundi damong makamandag."

Kartilya'y gabay ko hanggang sa aking kamatayan

may esensya ang buhay kung sa masa'y naglilingkod

napagtanto ko bilang obrerong kayod ng kayod

at hindi sa walang kwentang buhay magpatianod

isang beses lang mabuhay, anong nakalulugod?

anong katuturan ng pagpapayaman sa mundo

at mag-angkin ng maraming pag-aaring pribado

wala, sayang ang buhay kung iyan lang ang layon mo

mabuti pang mamatay sa paglilingkod sa tao

oo, hanap ko'y katuturan, esensya ng buhay

kaya tinahak ay hindi makasariling buhay

sa pagtulong sa kapwa, sa pakikibakang tunay

na may silbi ako sa kapwa kahit na mapatay

- gregoriovbituinjr.

Karangalan ko ang ma-redtag

karangalan ko ang ma-redtag, oo, karangalan

dahil kinalaban ang pamahalaang haragan

na nag-atas ng tokhang, pagpaslang sa mamamayan

sa ngalan ng War on Drugs, pulos dugo't karahasan

isang karangalang ma-redtag ang tulad kong tibak

pagkat isang lipunang malaya ang tinatahak

pagkat bulok na sistema'y dapat nang binabakbak

at bigyang lunas ang kanser ng bayang nagnanaknak

dahil pangarap itayo'y lipunang makatao

dahil nais na bawat isa'y nagpapakatao

walang mapang-api't mapagsamantala sa mundo

di kontraktwal kundi regular ang bawat obrero

ipinaglalaban ang dignidad ng bawat isa

nakikibaka para sa panlipunang hustisya,

karapatang pantao at kapakanan ng masa

pinagkakaisa ang manggagawa't magsasaka

sa Kartilya ng Katipunan ay may sinasabi

ang payo sa bayan: Ipagtanggol ang mga api

na sinundan pa ng: Kabakahin ang mang-aapi

pawang mga alituntunin ng bawat bayani

di ako gayon katapang, bagamat di rin duwag

natatakot din ako, subalit dapat pumalag

lalo na't hustisya'y binababoy ng salanggapang

at wastong proseso ng batas ay di na ginalang

sa sarili na'y magsimulang labanan ang takot

upang maipakitang maysala'y dapat managot

kung pulos takot, walang titindig laban sa buktot

hinahayaan nating mamayani ang baluktot

ang ganyang pagre-redtag ay pamamaraan nila

upang takutin ang masang nagnanais mag-alsa

dahil palpak ang pamumuno ng tuso't burgesya

dapat lang patalsikin ang bu-ang na lider nila

dinadaan ko lang sa tula ang panunuligsa

di pa makalabas, may pandemyang kasumpa-sumpa

kayrami pang tokhang na nangyari't di nabalita

sa midya't takot ang pamilya't baka balikan nga

hanap ng masa'y hustisya, samutsari ang isyu

pawang pagpaslang ang meryenda ng mga berdugo

na binaboy ang batas, wala nang wastong proseso

dahil atas din iyon ng bu-ang na liderato

nagpasa pa ng Anti-Terror Law ngunit ang target

ay di lang terorista kundi aktibistang galit

sa maling sistema ng elitista't mapanglait

na pinagsasamantalahan yaong maliliit

karangalan na ang ma-redtag, isang karangalan

pagkat aking tula'y binabasa pala ng bayan

kung ako'y dakpin dahil sa pinaniniwalaan

di ako yuyuko ikulong man o mamatay man

- gregoriovbituinjr.