Dalawa sa isinalin kong akda

DALAWA SA ISINALIN KONG AKDA

Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Marami na rin akong akda at tulang isinalin. At kalakip nga sa litratong ito ang dalawa sa mga iyon - ang akda nina Leon Trotsky at Ho Chi Minh. Naisalin ko na ito ilang taon na ang nakararaan. Subalit nais kong bigyang pansin ang mga ito ngayon dahil ngayong 2024 ang sentenaryo ng kamatayan ni V.I. Lenin.

Isinalin ko mula sa wikang Ingles ang "Talambuhay ni Vladimir Ilyich Lenin" na sinulat sa wikang Ruso ni Leon Trotsky, subalit may salin sa Ingles, kaya ating nabatid at nabasa ang kasaysayan ni Lenin. Ang ikalawa'y ang sulatin ng rebolusyonaryong Vietnames na si Ho Chi Minh, na pinamagatang "Ang Landas na Gumiya sa Akin sa Leninismo" na isinalin rin mula sa Ingles. Nang matapos ang salin ay ginawa kong pamphlet na maipapamahagi.

Ang dalawang aklat naman sa itaas ng dalawang salin ay ang "Lenin's Last Struggle" na nabili ko sa aklatan sa Baguio City noong 2019, habang ang "Gabay sa Pag-aaral ng Leninismo" ay aklat na inilathala noong 2007 ng Aklatang Obrero Publishing Collective, na pinamamahalaan ng inyong lingkod. Gayunman, ang nakataas-kamao sa baso ay hindi si Lenin kundi si Ka Eddie Guazon, ang unang pangulo ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML). Minsan, masarap ding magkape habang nagsusulat.

Ginawan ko ng munting tula ang dalawang salin:

SALIN NG AKDA HINGGIL KAY LENIN

maraming akdang dapat isalin sa Filipino

sa gawaing ito'y tila ba naipako ako

nang di sadya kaya pinagbutihan nang totoo

heto, tuloy-tuloy na ako sa tungkuling ito

kaya dalawang akda hinggil kay Vladimir Lenin

at sa Leninismo'y pinagtyagaan kong isalin

baka maraming katotohanang dapat alamin

at matutunan ng kauri't kababayan natin

sa atin ba'y sino si Ho Chi Minh? si Leon Trotsky?

sila ba sa bansa nila'y tinuring na bayani?

sila ba sa manggagawa'y dapat ipagmalaki?

silang si Lenin ay kilalang sa uri nagsilbi?

kaya aking isinalin ang kanilang sinulat

upang api't pinagsamantalahan ay mamulat

sa sistemang bulok ay paano lalaya lahat

at isang lipunang patas ay maitayong sukat

02.04.2024

Ang makatâ

ANG MAKATÂ

"Poets are the unacknowledged legislators of the world." ~ Percy Byshe Shelley 

"A poet must leave traces of his passage, not proof." ~ Rene Char

"At the touch of love, everyone becomes a poet." ~ Plato

mula raw salitang 'makathâ' ang makatâ

aba, ako naman ay talagang namanghâ

pagkat makata'y kathâ ng kathâ ng tulâ

para sa masa, sa bayan, sa sintang mutyâ

kanyang inilalarawan ang kalikasan

at lahat ng makita sa kapaligiran

tingin ng obrero, babae, dukha, tanan

hinggil sa di pagkakapantay sa lipunan

sa dilag ay di pulos tsokolate't rosas

ang inaalay kundi tula'y binibigkas

sa bawat salita'y sinasahod ang katas

tungo sa pangarap na kalagayang patas

kayganda ng paligid, kayputi ng langit

hinatid ng wika ang pagmamalasakit

itinutula'y ginhawa't pagmamalupit

ng sistema sa mga dalita't ginipit

parang mula sa ulap ang abang makatâ

na misyong tumulong sa manggagawa't dukhâ

ibabagsak ang burgesyang kasumpa-sumpâ

obrero'y samahang bagong mundo'y malikhâ

- gregoriovbituinjr.

02.03.2024

Reserbadong upuan

RESERBADONG UPUAN

reserbado ang upuan

pang-espesyal o mayaman

marahil may katungkulan

o mukhang kagalang-galang

minsan, ganyan din sa buhay

may silya para kay nanay

o sa amang tumatagay

upang sila'y mapalagay

may upuan sa palasyo

nakalaan sa pangulo

pinag-aagawan ito

ng mga kuhila't tuso

may laang silya din kaya

para sa obrero't dukha

ito'y dapat maihanda

tungong lipunang malaya

- gregoriovbituinjr.

02.02.2024

Pag-aralan ang lipunan

PAG-ARALAN ANG LIPUNAN

bata pa'y akin na silang kinariringgan

ang payo nila'y "Pag-aralan ang lipunan!"

bakit laksa'y mahirap, may ilang mayaman

bakit daw di pantay-pantay ang kalagayan

nang lumaki na ako't nasa kolehiyo

payo nilang iyon ay nakasalubong ko

kaya lipunan ay inaral kong totoo

mula primitibo hanggang kapitalismo

sistema'y nagbago, api pa rin ang masa

naghihirap ang masipag na magsasaka

sahod ng manggagawa'y kaybaba talaga

salot na kontraktwalisasyon umiral pa

kaya ako'y nakiisa na sa pagkilos

upang mapigil ang mga kuhila't bastos

pati pagsasamantala't pambubusabos

natantong uring manggagawa ang tutubos

kaya napagpasyahan kong makibaka rin

palitan ang sistemang bulok ang layunin

pagkakapantay sa lipunan ang mithiin

isang magandang daigdig ang lilikhain

- gregoriovbituinjr.

01.31.2024

Nang nilampasan niya ang tulay ng bahaghari

NANG NILAMPASAN NIYA ANG TULAY NG BAHAGHARI

naaalala ko pa rin ang katoto't kauri

nilampasan na niya ang tulay ng bahaghari

sa kabaitan niya'y di pa ako nakabawi

kapara ko, lipunang makatao'y kanyang mithi

sa dulo raw ng bahaghari ay may mga ginto

subalit ang aking natanaw ay isang kulambo

nang namayapa'y di lamukin sa nasabing dako

ngunit malikmata lang pala't kulambo'y naglaho

tanging alaala na lang ng mga nakalipas

naming pinagsamahan ang sa diwa'y naglalandas

pinangarap naming likhain ay lipunang patas

at nagsikilos upang kamtin ang magandang bukas

maraming salamat, katoto ko, sa iyong gabay

noong hinahanap ko ang landas patungong tulay

ng paglilingkod sa masa, doon tayo pinanday

nawala ka man, mithi'y itutuloy naming tunay

- gregoriovbituinjr.

01.30.2024

* litrato mula sa google

Patutunguhan

PATUTUNGUHAN

nais kong magtungo / sa pinapangarap

mabago ang buhay / na aandap-andap

ang bawat kahapo'y / di na malalasap

kaya tutunguhi'y / yaong hinaharap

kaya naglalayag / akong taas-noo

at nakikibaka / ng taas-kamao

nakikipamuhay / sa dukha't obrero

habang tinangana'y / yakap na prinsipyo

patutunguhan ko'y / masukal na gubat

na siatemang bulok / sa masa'y ilantad

na kapwa't kauri / sa isyu'y imulat

saanmang lunan pa / sila namumugad

kaya heto ako, / di nakalilimot

harapin ang unos, / labanan ang buktot

iunat, ituwid / ang mga baluktot

at purgahin yaong / tiwali't kurakot

pangarap itatag / ang sistemang pantay

walang nang-iisa't / kaapihang tunay

dapat lang kumilos / upang mapalagay

yaring diwa't loob, / bansa'y mapahusay

- gregoriovbituinjr.

01 28 2024

* litrato kuha ni misis habang ako'y naglalakad

Hindi titikom

HINDI TITIKOM

hindi titikom ang aking pluma

sa pagsulat ng isyu ng masa,

obrero, babae, magsasaka

nang mabago'y bulok na sistema

hindi titikom ang aking bibig

upang mga api'y bigyang tinig

mga isyu nila'y iparinig

sa sana'y marunong ding makinig

mata't tainga ko'y hindi titikom

upang itala ang isyu ngayon

upang mga dukha'y makaahon

sa luha't dusa'y hindi makahon

titikom lang ang aking kamao

upang ipagtanggol ang bayan ko

hustisya't karapatang pantao'y

ipaglalaban nating totoo

-: gregoriovbituinjr.

01.27.2024