Dignidad

DIGNIDAD

wala sa pagsasalita ng Ingles ang dignidad

kundi sa pagpapakatao't kabutihang hangad

kaygandang payo ni Lola Flora ay inilantad

ni Carlo Dalisay, sa burol nito'y inilahad

ang dignidad ay nasa pakikipagkapwa-tao

di iyon nakikita sa pagiging Inglesero

kunwa'y may pinag-aralan, Ingles doon at dito

ngunit ganid, sa Ingles nanghihiram ng respeto

kapwa Pinoy ang kaharap ngunit pa-Ingles-Ingles

nasaan na ang dignidad kung ganito ang nais

mayabang, palalo, sukaban, ah, nakakainis

sa Kartilya ng Katipunan, ito:y nagkahugis

kamahalan ng tao'y wala sa pagkahari nga

o sa pagkapari, tangos ng ilong, puting mukha;

kahit laking gubat, batid lang ay sariling wika

ngunit nakikipagkapwa'y may dignidad ngang sadya

ang payong iyon ni Susan Roces kay Coco Martin

ay magandang aral para sa henerasyon natin

ang Kartilya't payo ni Susan pag sinabuhay din

tunay na malaking tulong sa bayan at sa atin

- gregoriovbituinjr.

05.26.2022

Manggagawa

MANGGAGAWA

manggagawa, mundo'y likha ninyo

kayo ang bumubuhay sa mundo

ngunit dahil sa kapitalismo

kayo'y api, kinawawa kayo

ito'y dahil kayo'y naisahan

nitong kapitalistang iilan

ginawa kayong tau-tauhan

kayo'y napagsasamantalahan

sa ganyan, huwag kayong pumayag

magkapitbisig kayo't pumalag

ang sistema kunwa'y di matinag

kaya kayo ang unang bumasag

kung wala kayo, walang Kongreso

walang gusali, tulay, Senado

Simbahan, at Malakanyang dito

walang pag-unlad kung wala kayo

binubuhay ninyo ang daigdig

ekonomya'y umunlad ng liglig

likha ninyo'y dapat isatinig

lipunang asam ay iparinig:

lipunan ng uring manggagawa

na ang pagsasamantala'y wala

walang kapitalistang sugapa

sa tubo, walang api't dalita

- gregoriovbituinjr.

05.23.2022

Pambura

PAMBURA

buburahin ba nila ang totoong kasaysayan

ng bayan upang isulat ang kasinungalingan?

buburahin ba nila ang naganap sa kahapon

upang mag-imbento ng bagong kasaysayan ngayon?

buburahin ba nila ang nakaraang nangyari

na kalagayan daw noong diktadura'y mabuti?

buburahin ba nila yaong totoong salaysay

na panahong yao'y walang iwinala't pinatay?

buburahin ba nila ang himagsik na sumilang

dahil sa galit ng bayan sa diktadurang halang?

anong klaseng pambura ang kanilang gagamitin

upang nakasulat na kasaysayan ay pawiin?

napupudpod din ang pambura sa dulo ng lapis

pag sa kasinungalingan madla'y di makatiis

di nila hahayaang mangyari ang mga ito

di payag burahin ang kasaysayan ng bayan ko

- gregoriovbituinjr.

05.22.2022

Halibyong

HALIBYONG

nagwagi nga ba dahil sa matitinding halibyong

o fake news nang mismong masa ang ginawang panggatong

daranasin bang muli ng baya'y pawang linggatong

kasinungalingang kunwa'y totoo ang uusbong

ah, sumasapit muli sa ating bayan ang dilim

nasa dapithapon tayo't mamaya'y takipsilim

matatalos ba natin bawat nakaamba't lihim

mangyayari bang muli ang nagbabantang rimarim

papayag ba tayong yurakan ang katotohanan

hawak nila ang pambura tungo sa kadiliman

anumang marapat gawin ay ating pag-usapan

nang di nila mapawi ang bakas ng  nakaraan

mga halibyong ay patuloy na labanan natin

pati nagbabantang historical revisionism

huwag nating hayaang ito'y kanilang baguhin

na kunwari'y di nangyari ang diktadura't lagim

- gregoriovbituinjr.

05.21.2022

* HALIBYONG - fake news, pagkukwento ng isang pangyayari subalit taliwas sa tunay na nangyari, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 426

Tau-tauhan

 

TAU-TAUHAN

sa pagdatal ng bagong lipunan

masa'y magiging tau-tauhan

ba ng halimaw na dinuduyan

sa gintong nahukay ng sukaban?

bagong historya'y ipalalamon

sa diwa ng bagong henerasyon

babalewalain ang kahapon

ng bayang sa Edsa nagkatipon

isusubo'y tabletang mapait

upang sa ama't ina'y magalit

ni ayaw iparinig ang impit

ng masa sa rehimeng kaylupit

bagong kasaysayan ang pagkain

sa laksang diwang pabubundatin

ng historical revisionism

ah, nilulusaw ang diwang angkin

tila tinarak sa ating likod

ay matinding kamandag ng tunod

nais nilang tayo'y manikluhod

sa bagong poon na kunwa'y lingkod

bayang ito'y ipagtanggol natin

habang sinisigaw: Never Again!

at sa paparating na rehimen

ay muling ihiyaw: Never Again!

- gregoriovbituinjr.

05.19.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa harap ng CCP, Roxas Blvd., 05.13.2022

Tula 101

TULA 101

nais kong matuto ng pagkatha

mula sa kilala kong makata

na ang layon at inaadhika

ay bayang may hustisya't paglaya

diona, tanaga, dalit, gansal

hanguin ang salitang may busal

at mga katagang isinakdal

upang ihampas sa mga kupal

na sa bayan ay nagpapahirap

pagsasamantala'y anong saklap;

habang buhay na aandap-andap

ng dukha'y mapaunlad, malingap

tugma't sukat na di makabikig

musa ng panitik ang kaniig

kahit na nagbibilang ng pantig

ang asam: obrero'y kapitbisig

lipunang makatao'y itayo

isulat ang nadamang siphayo

simbolo ng salita'y simbuyo

ng damdami't diwang di natuyo

iyan ang niyapos kong tungkulin

sa bawat taludtod na gagawin

sa mga saknong na lilikhain

kahit sa kangkungan pa pulutin

- gregoriovbituinjr.

05.19.2022

Magkatoto

MAGKATOTO

I

sa saknong bilang isangdaan apatnapu't siyam:

tila si Florante'y inabot na ng siyam-siyam

nakagapos sa puno't baka papakin ng langgam

nang dumating si Aladin, mabuti't di nasuklam

si Florante ay Kristyano, si Aladin ay Moro

subalit nangyari sa kanila'y tila pareho

sabi pa'y "taga-Albanya ka, at ako'y Persyano"

dagdag pa "ikaw ay kaaway ng baya't sekta ko"

"sa lagay mo ngayo'y magkatoto tayo" ang sabi

ni Aladin sa nakagapos doong si Florante

itinuring na katoto, kaibigan, kumpare

iniligtas si Florante sa leyong sisila dine

II

katatapos lamang ng halalan sa aking bayan

at tila ba may nagbabanta sa katotohanan

mawawasak nga ba ang historya't paninindigan

kinakaharap na ito'y paano lalabanan

sa panahon ngayon, nais kitang maging katoto

upang katotohanan ay ipaglabang totoo

historical revisionism ba'y makakapwesto

upang baguhin ang kasaysayan ng bansang ito

O, mga katoto, ano bang dapat nating gawin

upang magapi ang historical revisionism

aba'y tinding banta nito sa kasaysayan natin

iligtas ang bayan sa ganitong banta't usapin 

- gregoriovbituinjr.

05.15.2022

* litrato mula sa aklat na Florante at Laura, at sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 597