Paano ba tatapusin ang kwento?

PAANO BA TATAPUSIN ANG KWENTO?

Munting sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Kailangan bang matapos agad ang kwento? Iyan ang tanong ko minsan, lalo na sa pagbabasa lang sa isang upuan. Mahalaga ito lalo't bukod sa tula ay nagsusulat ako ng maikling kwento, dahil inaalagaan ko ang dalawang pahina sa pinagsusulatan kong pahayagan upang paglathalaan ng sinusulat kong kwento.

Noong bata pa ako, nagbabasa kami ng komiks na madalas ay serye kaya itutuloy sa susunod na labas. Kung gayon, hindi mo agad nababatid ang buong kwento dahil dapat mong abangan ang susunod na kabanata. Nariyan naman noon ang Wakasan Komiks na talagang sa apat na pahina ay tapos na agad ang kwento. Subalit sa Aliwan komiks, halimbawa, dahil nobela, aabangan mo ang bawat labas. Noon nga ay di mo pa kailangang bilhin ang komiks, kundi arkilahin lang, at doon mo basahin sa tabi ng tindera ng komiks. Ibabalik mo rin pagkatapos mong basahin at magbayad.

Sa radyo, inaabangan namin noon ang Simatar na aabangan mo rin kada araw upang masundan mo ang kwento. Kumbaga, sa haba ng kwento, o sabihin na nating nobela, hindi mo agad mababatid ang rurok o ang katapusan ng kwento. Ang mahalaga'y napapakinggan mo ito at nasusubaybayan.

Karaniwan naman sa pelikula, natatapos mo ang kwento sa isang upuan, at nababatid mo ang kabuuan ng kwento. Tulad na lang ng mga kwento sa pelikula ni FPJ. May simula, may bakbakan ng bida at kontrabida, at kung paano tinapos ang kwento. Kumbaga, hindi bitin ang manonood.

Sa serye ng pelikulang Lord of the Rings, bitin ang manonood sa unang dalawang pelikula, lalo na yaong hindi nakabasa ng aklat ni J.R.R. Tolkien. Sa Fellowship of the Ring (2001) pa lang ay bitin dahil hindi tapos ang kwento. Sumunod ay ang Two Towers (2002), na maganda ang pagkakasalaysay, subalit bitin pa rin dahil hindi tapos ang kwento. Nabatid na lang natin ang katapusan ng kwento sa The Return of the King (2003) nang mahulog na sa kumukulong laba ng Mordor ang singsing na pinagsikapang dalhin doon ni Frodo, at ng kanyang kaibigang si Sam, kasama si Gollum.

Sa munti naming pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), ang pahina 18-19 nito ay itinalaga na para sa maikling kwento. Subalit paano mo tatapusin ang maikling kwento sa gayong maliit na espasyo. Ang bawat pahina ay kalahati ng short bond paper. Kaya ang kwento mo talaga ay ipinasok mo sa isang pahina lang ng short bond paper. Gayong pag nagbabasa tayo halimbawa ng mga maikling kwento sa magasing Liwayway, maraming pahina ang kailangan, na minsan ay umaabot ng lima o anim na pahina sa bagong anyo nito ngayon. Sa dating malaking anyo nito, na malaki pa sa short bond paper bawat pahina, ang maikling kwento ay umaabot pa minsan ng dalawa hanggang tatlong pahina.

Mahalaga kasi, hindi lang sa manunulat, kundi sa mambabasa, na mabatid agad niya ang nais iparating ng kwento, na hindi bitin ang mambabasa. Kumbaga, natapos agad niya ang kwento. Maaari namang subukang gawing serye ang kwento sa Taliba, subalit mas pinili kong bawat kwento ay wakasan upang di sila mabitin. Nalalathala ang Taliba ng dalawang beses kada buwan, kaya dalawang maikling kwento ang ating ginagawa sa bawat buwan.

Dagdag pa riyan ang kalagayang kaunti lang ang nalalathalang Taliba, wala pang isangdaang kopya bawat isyu, depende kasi sa kung magkano ang hawak na salapi, at sa mga lugar ng maralita na pagdadalhan ng Taliba dahil kung saan lang mapadapo ang organizer ay doon lang nagkakaroon ng pahayagang Taliba ang mga maralita, o nabebentahan. Kailangang ibenta upang may balik sa puhunan at makagawa uli ng pahayagan. Ang 20-pahinang Taliba ay P10. Kung walang pera ang maralita, ibinibigay na lang natin, o kaya'y donasyon batay sa kanilang kakayanan. Minsan may nagbibigay ng P5, at tinatanggap na natin basta magkaroon sila ng kopya ng Taliba. Hindi na natin pinipilit na mabayaran dahil pangkain nga lang, kulang pa sa kanila, sisingilin mo pa. Subalit meron pa rin talagang nagbibigay. Ang pahayagang Taliba naman ay hindi negosyong dapat pagkakitaan kundi babasahing katuwang ng maralita sa kanilang laban.

Sa Taliba, mas ang isyu ng maikling kwento ay batay sa kalagayan at pakikibaka ng maralita, dahil nga pahayagan iyon ng maralita. Kaya kung hindi kaugnay sa isyu nila, hindi ko roon inilalathala ang nakatha kong maikling kwento kundi sa aking blog. Sa isang iglap, tingin agad natin ay hindi isyu ng maralita ang nagbabagong klima o climate change, subalit isyu rin ng maralita ang klima, hindi lang pabahay, kahirapan, at pagiging iskwater sa sariling bayan, kundi pati na rin karapatang pantao, hustisyang panlipunan, ang ugnayan sa uring manggagawa, taas ng presyo ng bilihin, at mga isyung panlipunan.

Kaya sa tanong sa pamagat na "Paano ba tatapusin ang kwento?" Payak lang ang aking tugon. Sa kabuuan ng kwento ay nasabi ko ang isang paksa nang sa palagay ko'y hindi bitin ang mambabasa. Bagamat marahil ay bitin pa sila, depende marahil sa kanilang hinahanap o iniisip, dahil maraming paksa talaga ang nangangailangan ng detalye, malaliman at mahabang paliwanag, lalo na't isyu ito ng maralita o panlipunan, subalit baka hindi na maikling kwento iyon kundi nobela na ang kailangang sulatin. Nawa'y nakamit ko ang layuning ito sa mga kinatha kong maikling kwento.

Gayunpaman, sinasanay ko ang pagsusulat ng maikling kwento bilang paghahanda sa mahaba-habang kwento o nobela na nais kong kathain. Pangarap kong maging nobelista rin balang araw. Maraming salamat sa Taliba ng Maralita at binigyan ako ng pagkakataong malinang ang aking kakayahang kumatha ng kwento at mailathala ang mga iyon.

Talagang malaking hamon sa akin ang pagsusulat ng maikling kwento sa pahayagang Taliba, kung paano ba sisimulan ang kwento, paano padadaluyin ang usapan at banghay, at paano ko ba ito tinapos sa gayong kaliit lang na espasyo ng pahayagan.

01.12.2024

Kwento - Makikisayaw ka ba sa ChaCha?

MAKIKISAYAW KA BA SA CHACHA?

Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Nagsasayaw ka pa rin ba ng ChaCha, mareng Isay?” Tanong ni Ina kay Isay, na dati niyang kasama sa pagsasayaw noong kanilang kabataan.

“Ano ka ba naman, Ina? May mga anak na ako, ano? Pero kagaya noong hayskul tayo, alam ko pa rin ang mga hakbang sa pagsasayaw ng ChaCha, Ikaw ba, mare?” Sagot naman ni Isay.

“Hindi na rin ako nagsasayaw, at wala na akong praktis, mare. Si Pare mo naman, walang hilig sa pagsasayaw. Subalit kanina, napadaan ako sa kanto, maraming tao, may pipirmahan daw. Para raw sa ChaCha, Aba’y nag-usyoso nga ako at baka mabigyan din ako ng ayuda pag nakisayaw ako sa kanila ng ChaCha. Aba’y ibang ChaCha pala iyon. Iyon bang Charter Change?” Sabi naman ni Ina.

“Haynaku, mare. Iyang napapabalitang Charter Change na iyan ay ang pagbabago ng ating Konstitusyon. Nakiusyoso rin ako kanina riyan. Subalit hindi ako pumirma. Aba’y hindi naman nila pinaliliwanag ng maayos kung bakit dapat palitan ang Konstotusyon. Ang sabi lang, basta pumirma lang daw at may kapalit na ayuda. Aba’y pandaraya na iyan, ha? Tulad ng nakaraang halalan na may bilihan din ng boto.” Sabi ni Isay.

Napanganga si Ina, “Ano bang mali sa pagpirma roon, kung kapalit naman ay ayuda. Kailangan nga natin ng ayuda dahil mahirap lang tayo at maliit lang ang kita ng aking asawang tsuper. May banta pang mawalan siya ng trabaho pag natuloy iyang jeepney phaseout.”

“Alam mo ba, mare, ang sinasabi mo? Ang sa akin lang, huwag tayong padenggoy na naman sa mga pulitikong ang hangad ay taliwas sa ating mga mahihirap. Nais nilang baguhin ang Konstitusyon, para ano, para pahabain ang termino nilang mga nanunungkulan. Eto ang naririnig ko. Nais nilang tanggalin ang 60-40 na pag-aari sa bansa. Sa Saligang Batas, animnapung porsyento dapat ang pag-aari ng Pilipino habang apatnapung porsyento lang sa dayuhan. Ngunit nais nilang tanggalin iyon upang maging maluwag sa mga dayuhang kapitalista ang patakaran sa bansa, Nais nilang sandaang porsyento ay maaari nang mag-ari ang mga dayuhan sa Pilipinas. Halimbawa, ng lupa, masmidya, paaralan, at anumang negesyo. Mantakin mo iyan. Tayo nga na iskwater na sa saring bayan, ibebenta mo pa ang buo mong kaluluwa sa dayuhan. Saan na tayo pupulutin niyan kung ginawa nang sandaang porsyento na pag-aari ng dayuhan ang mga lupain sa Pilipinas.” Mahabang paliwanag ni Isay.

“Nakupo, ibang ChaCha pala iyan. Buti, hindi pa ako nakapirma. Mahaba kasi ang pila kanina. Akala ko pa naman, may pa-kontest ng ChaCha at baka mag-tsampyon ako ay magkaroon din ako ng pera, di lang ayuda. Kung ganyang kapakanan at kinabukasan natin ang nakataya, hindi na ako makikisayaw sa ChaCha nila.” Sabi ni Ina.

Maya-maya ay dumating si Igme, na asawa ni Isay, kasama naman ang kumpareng Inggo nito. Galing lang sila sa pamamasada. Narinig nina Isay at Ina ang usapan ng dalawa.

Ani Igme. “Hay, matapos kaming harangin sa Mendiola sa aming tigil pasada kanina, narinig kong may bago na namang pakana. Iyon bang People’s Initiative daw na patawag ni Kongresman. Pumirma raw tayo para sa Charter Change. E, ang tanong ko nga, paanong naging People’s Initiative iyon kung atas ni Congressman? Baka naman Trapo Initiative iyon. Klaro naman sa pangalan pa lang, People’s Initiative, dapat inisyatiba na kusa mula sa tao, mula sa mamamayan, di sa mga trapo, di ba? Mantakin mo, pirma natin kapalit ng ayuda. Ano iyon? Pag-aralan muna natin iyan. Huwag muna  tayong pumirma.”

“Hoy, Igme,” sabad ni Isay, “Iyan din ang pinag-uusapan namin ni mare. Iyang ChaCha o Charter Change. Akala niya, tulad ng isinasayaw namin noon. Di pala.”

“Pumirma ba kayo?” Tanong ni Inggo.

“Hindi. Mahaba ang pila kanina.” Sagot ni Ina.

Si Igme. “Aba’y huwag kayong pumirma dahil hindi pa natin alam talaga iyan. Baka isinusubo na naman natin sa kapahamakan ang ating sarili. Pati kinabukasan ng mga bata ay maapektuhan. Lalo na’t mga pulitiko ang may pakana niyan. Mabuti sana, kung papalitan lang ang Saligang Batas, ay kung manggagawa’t maralita na mismo ang may inisyatiba at humihiling niyan. At mangyayari lang iyan marahil pag naitayo na natin ang gobyerno ng masa.”

Si Isay, “Aba’y kailan pa? Pag napalitan ng ng mamamayan ang bulok na sistema? Matagal pa iyon, ngunit tatrabahuhin natin.”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Enero 1-15, 2024, pahina 18-19.

Pamahiin

PAMAHIIN

huwag magwalis sa gabi

paniwala bang may silbi?

ikaw ba'y mapapakali

kung katulugan mo'y dumi

sa gabi'y huwag magwalis?

sa dumi'y makakatiis?

kung gabok sana'y mapalis

matutulog kang kaylinis

nag-aalis daw ng swerte

ang pagwawalis sa gabi

swerte pala'y nasa dumi

basura'y dalhin mo dini

mga ganyang pamahiin

ay parang amag sa kanin

di masarap kung nguyain

at tiyan mo'y sisirain

- gregoriovbituinjr.

01.10.2024

Kung bakit hindi Goldilocks cake ang binili ko para sa bday ni misis?

KUNG BAKIT HINDI GOLDILOCKS CAKE ANG BINILI KO PARA SA BDAY NI MISIS?

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ikaapatnapung kaarawan ni Misis ngayong Enero 6, 2024. Kabertdey niya ang mga artistang sina Sharon Cuneta, at Casey Legaspi na anak nina Zoren at Carmina. Kabertdey din niya ang namayapa nang si Nida Blanca. Aba, kabertdey din niya ang bayaning Katipunera na si Tandang Sora. At ang pangalan ni Misis ay Liberty. Kasingkahulugan ng inaasam nating Freedom, Independence, Kalayaan, Kasarinlan, di lang mula sa dayuhan, kundi sa pang-aapi at pagsasamantala ng tao sa tao.

Sa birthday niyang ito, ibinili ko siya ng cake. Subalit hindi kagaya ng nakagawian niya, hindi ako bumili ng cake sa Goldilocks. Dahil ako ang bibili ng cake, sinabi ko sa kanyang hindi Goldilocks cake ang bibilhin ko. Kaya nag-ikot kami sa Cubao, at napili ni Misis ang cake mula sa TLJ (hindi TVJ o Tito, Vic and Joey) Bakery, o The Little Joy Bakery. Siya ang pumili ng flavor.

Nais kong kahit sa pagbili ng cake ay maipakita ko ang katapatan sa uring manggagawa. Dahil noong taon 2010, nakiisa ako sa welga ng unyon ng Goldilocks. Nagwelga ang mga kasapi ng BISIG (Bukluran ng Independentang Samahang Itinatag Sa Goldilocks) dahil sa isyu ng retrenchment. Ako ay staff naman noon ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP). Sa laban nga ni Pacquiao kay Joshua Clottey ng Ghana, doon kami sa piketlayn ng Goldilocks sa Shaw Blvd. nanood.

Natatandaan ko't nasaksihan ko, madaling araw nang itinirik ng mga manggagawa ang welga. Natatandaan ko, isa sa isyu ang pagkatanggal ng 127 manggagawa, na nais nilang maibalik sa trabaho. Natatandaan ko, nakiisa at natulog din ako sa piketlayn nila. Naglabas din kami ng nasa 100-pahinang aklat hinggil sa nasabing welga. Natatandaan ko, naroon kami hanggang matapos ang welga.

Bagamat matagal nang tapos iyon, hindi pa rin ako bumibili ng cake sa Goldilocks. Ni anino ko ay ayokong makitang nasa loob ng bilihan ng Goldilocks. Nais kong maging tapat sa aking sarili at sa manggagawa. Kaya ngayong kaarawan ni Misis, sinabi ko sa kanyang huwag kaming bibili ng cake sa Goldilocks, bagamat hindi ko siya sinasaway kung bumibili siya minsan ng cake sa Goldilocks, lalo't hindi naman ako kasama.

Marahil, mabubuhay pa ako ng ilang taon, at mamamatay nang hindi tumutuntong at bumibili sa Goldilocks upang ipakita na hanggang ngayon, nananatiling may bahid ng dugo ng manggagawa ang bawat cake doon, upang ipakitang sa ganito mang paraan ay maipakita ko ang aking puso, pagdamay at pakikiisa sa laban ng uring manggagawa. Ang paninindigang ito'y kinathaan ko ng tula.

di Goldilocks cake ang binili ko

para kay misis sa birthday nito

hanggang ngayon ay nadarama ko

bawat cake na nagmumula rito'y

may bahid ng dugo ng obrero

lalo't kaisa ako ng unyon

nang sila'y magsipagwelga noon

ni-retrench ang manggagawa roon

hanggang ngayon, ito'y aming layon

paglaya ng manggagawa'y misyon

01.06.2024

Enero 21, 2024, Sentenaryo ng kamatayan ni V.I.Lenin

ENERO 21, 2024, SENTENARYO NG KAMATAYAN NI V.I.LENIN

Sanaysay at mga tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Sa ika-21 ng Enero ngayong 2024 ay aalalahanin natin ang ika-100 anibersaryo ng kamatayan ni Vladimir Ilyich Lenin. Tanong: Bakit natin aalalahanin ang sentenaryo ng kamatayan ni Lenin? Sino ba siya? Ano bang mga aral ang ating nasisilip sa kanyang buhay?

Noong 2007 ay nakapaglathala ang Aklatang Obrero Publishing Collective, na aking pinangangasiwaan, ng aklat na pinamagatang "Gabay sa Pag-aaral ng Leninismo" kung saan binuod ang apat na sulatin ni Lenin na nakasulat sa wikang Filipino. Ito ang "Ano ang Dapat Gawin? (What is to be done?), Dalawang Taktika (Two Tactics), Kaliwang Komunismo - Sakit ng Musmos (Left Wing - An Infantile Disorder), at Estado at Rebolusyon (State and Revolution). Naglalaman iyon ng 100 pahina. Sa mga sumunod na edisyon ng aklat ay nilagyan ko na iyon ng mga katha kong tula hinggil kay Lenin. Ang paglalathala ng kanyang mga tinagalog na sulatin ang munti nating ambag sa kanyang kadakilaan.

Subalit sino nga ba si Lenin? At bakit isa ang tulad kong aktibista sa nagpapahalaga sa kanyang alaala? Ayon sa Britannica.com, "Si Vladimir Lenin (ipinanganak noong Abril 10 [Abril 22, Bagong Estilo], 1870, Simbirsk, Russia—namatay noong Enero 21, 1924, Gorki [na ngayon ay Gorki Leninskiye], malapit sa Moscow) tagapagtatag ng Russian Communist Party (Bolsheviks), tagapagpasigla at pinuno ng Rebolusyong Bolshevik (1917), at ang arkitekto, tagabuo, at unang pinuno (1917–24) ng estadong Sobyet. Siya ang nagtatag ng samahang kilala bilang Comintern (Communist International) at ang pinagmulan ng salitang "Leninismo," ang doktrinang pinagsama ang mga gawa ni Karl Marx ng mga kahalili ni Lenin upang mabuo ang Marxismo-Leninismo, na naging pandaigdigang pananaw."

https://www.britannica.com/biography/Vladimir-Lenin

Ibig sabihin, isinilang si Lenin ng Abril 10, 1870 sa Julian Calendar, subalit dahil ginagamit na natin ngayon ay Gregorian Calendar, tumatama iyon sa Abril 22, 1870. Kaya huwag tayong malito pag alam natin ay Abril 22 ang kanyang kaarawan subalit Abril 10 ang naisusulat.

Dagdag pa ng Britannica, "Kung ang Rebolusyong Bolshevik — gaya ng tawag dito ng ilang tao — ang pinakamahalagang kaganapang pampulitika ng ika-20 siglo, kung gayon si Lenin ay dapat ituring sa mabuti o masama bilang pinakamahalagang pinunong pulitikal ng nasabing siglo. Hindi lamang sa sirkulo ng mga iskolar ng dating Unyong Sobyet kundi maging sa maraming di-Komunistang iskolar, siya ay itinuring na kapwa pinakadakilang rebolusyonaryong pinuno at rebolusyonaryong lingkod-bayan sa kasaysayan, gayundin ang pinakadakilang rebolusyonaryong palaisip mula pa kay Marx."

Ngunit paano ba namatay si Lenin? Ayon sa history.com, "Si Vladimir Lenin, ang arkitekto ng Bolshevik Revolution at ang unang pinuno ng Unyong Sobyet, ay namatay dahil sa pagdurugo ng utak (brain hemorrhage) sa edad na 54." https://www.history.com/this-day-in-history/vladimir-lenin-dies

Dagdag pa sa ulat, "Isinabansa ng pamahalaan ni Lenin ag industriya at namahagi ng lupa, at noong Disyembre 30, 1922, itinatag ang Union of Soviet Socialist Republics (USSR). Sa pagkamatay ni Lenin noong unang bahagi ng 1924, ang kanyang katawan ay inembalsamo at inilagay sa isang mausoleo malapit sa Kremlin, Moscow. Ang Petrograd ay pinangalanang Leningrad bilang pagpupugay sa kanya. Ang kapwa rebolusyonaryong si Joseph Stalin ang humalili sa kanya bilang pinuno ng Unyong Sobyet."

Subalit may kumalat na balita noong 2012 na nilason daw ni Stalin si Lenin. Ang pamagat ng artikulo ay "Was Lenin poisoned to death by Stalin?" https://www.ndtv.com/world-news/was-lenin-poisoned-to-death-by-stalin-481030

Ayon sa ulat, "London: Si Vladmir Lenin, ang nagtatag ng komunismo ng Russia, ay nilason hanggang sa mamatay ng kanyang kahalili sa pulitika na si Joseph Stalin, isang kahindik-hindik na bagong teorya ang inilabas."

"Ang mananalaysay na Ruso na si Lev Lurie, ay naniniwala na habang si Lenin ay nasa mahinang kalusugan na dumanas ng ilang stroke, maaaring pinatay siya ni Stalin pagkatapos ng isang matinding away."

"Si Lenin, na sa simula ay sumuporta sa pag-angat ni Stalin sa kapangyarihan, nang lumaon ay pumanig kay Leon Trotsky."

Bagamat nabatid natin ito, kung nilason nga ba o hindi si Lenin, ang mahalaga'y ano ba ang mga aral sa atin sa kasalukuyan ni V.I.Lenin?

Ayon sa socialistworker.org, "Ang pinakabatayang ugnayan ay ito: Sa pinakapuso ng tradisyong Bolshevik at Leninismo ay ang pakikibaka laban sa pang-aapi. Ang paglaganap ng gayong mga pakikibaka ay lumikha ng kapaligirang malamang ay may lumalagong interes sa mga rebolusyonaryong ideya at tradisyon na nauugnay kay Lenin." "https://socialistworker.org/2017/04/24/how-is-leninism-relevant-today

Dagdag pa ng socialistworker.org, "Ang isa pang ugnayan: Si Lenin at ang kanyang mga kasama ay nagsalita sa mga pinakakagyat na pag-isipang magapi ang pagsasamantala. Kasunod ni Marx, nakabuo sila ng malalim na pag-unawa sa pagkakaugnay sa pagitan ng likas na pagasasamantala at dinamismo ng kapitalismo, ang sukat ng tunggalian ng mga uri at kung paano ito mabubuo sa mga epektibong pakikibaka para sa reporma at rebolusyon, at kung paano maaayos ng mga sosyalista ang kanilang mga sarili sa paraan upang magawa ito."

Mula sa ilang pananaliksik na ito, nais kong magsagawa, kalahok ang malaking bilang nga mga kasama, upang pagpugayan si Lenin, o kaya'y kahit isang munting programa, kasama ang mga manggagawa't maralita, sa sentenaryo ng kanyang kamatayan. Kaya sa Enero 21 na darating ay ating siyang alalahanin, hindi lang dahil sa kanyang pagkamatay, kundi dahil sa mga ambag niya upang magsilbing inspirasyon ng uring manggagawa sa pagbaka laban sa mapang-api't mapagsamantalang sistema ng kapitalismo.

Dagdag pa rito, sa mga nagdaang panahon ay kumatha ako ng mahigit sampung tula hinggil kay Lenin, na nais kong ibahagi ang ilan sa inyo:

AKO'Y LENINISTA, TAGAPAGTAGUYOD NI LENIN

Ako'y Leninista, tagapagtaguyod ni Lenin

Pinag-aaralang mabuti ang kanyang sulatin

Kasaysayan niya sa kapwa'y tinuturo man din

Upang lider na ito'y mas kilalanin pa natin

Siya'y magaling na lider ng partidong Bolshevik

Mga nagawa sa rebolusyon ay natititik

Sa mga manggagawa't dukha'y duminig ng hibik

Tinulungan ang mga ito upang maghimagsik

Nagtagumpay ang mga Bolshevik sa rebolusyon

Kaya't aral ni Lenin ay inaaral din ngayon

Tinawag na Leninismo ang diwa niyang iyon

Kaya ang tagumpay nila't nagawa'y inspirasyon

Nais nating itayo ang lipunang manggagawa

Kaya aral ng Leninismo’y aralin nang kusa

Halina’t aralin ang kanyang mga halimbawa

At durugin na ang kapitalismong dala’y sigwa

Kaya manggagawa, halina’t maging sosyalista

At buuin ang mga Buklod sa bawat pabrika

Ang Marxismo’t Leninismo’y aralin sa tuwina

At tayo’y sumumpa bilang ganap na Leninista

11/09/2019

SI LENIN, DAKILANG BOLSHEVIK

Si Vladimir Lenin ay isang dakilang Bolshevik

Na dapat nating aralin ang kanyang hinimagsik

Anong pamana niya upang madurog ang lintik

Na kaaway ng bayang masa’y nilublob sa putik

Bayani si Lenin para sa uring manggagawa

At isang inspirasyon ang kanyang mga nagawa

Obrero’y mulatin para sa sosyalistang diwa

At sa rebolusyon, manggagawa’y ating ihanda

Sa pagkilala kay Lenin, ang rebolusyonaryo

Ating itaguyod ang kapakanan ng obrero

Ibagsak ang bulok na sistema sa ating mundo

Pagkaisahin ang masa para sa sosyalismo

Aral ni Lenin at ng Bolshevik ay inspirasyon

Sa bulok na sistema’y huwag tayong magpakahon

Halina’t makibaka, sa hirap tayo’y aahon

Aral ng Leninismo’y aralin na natin ngayon

11/07/2019

PAGPUPUGAY SA IKA-150 KAARAWAN NI VLADIMIR ILYICH LENIN

(Abril 22, 1970 - Enero 21, 1924)

sa pangsandaan limampung kaarawan ni Lenin

halina't taas-kamao siyang alalahanin

tunay siyang inspirasyon ng rebolusyon natin

pinuno ng Bolshevik, bayaning tunay, magiting

mga aral niya't sulatin ay ating balikan

kunan natin ng aral ang kanilang kasaysayan

paano nanalo sa Tsar at sa mga gahaman?

anong niyakap nilang prinsipyo't paninindigan?

nagtagumpay sila kasama ang obrero't masa

dahil sa kanya, ang prinsipyo'y di na lang Marxista

Marxismo'y sinabuhay, pinaunlad ang teorya

kaya yumakap doon ay Marxista-Leninista

mabuhay ka, Vladimir Lenin, mabuhay! Mabuhay!

inorganisa'y Bolshevik, proletaryo'y kaugnay

para sa uring manggagawa, buhay ay inalay

sa iyong kaarawan, taospusong pagpupugay!

04.22.2020

TAYO'Y INTERNASYUNALISTA, ANI LENIN

"Capital is an international force. To vanquish it, an international workers' alliance, an international workers' brotherhood, is needed. We are opposed to national enmity and discord, to national exclusiveness. We are internationalists." ~ Lenin, Letter to the Workers and Peasants of the Ukraine (1919)

isang liham sa manggagawa't pesante sa Ukraine

ang pinadala ng rebolusyonaryong si Lenin

naglalaman ang liham ng mensaheng matalisik

na sa linamnam ay tiyak sa utak nga'y sisiksik:

"ang kapitalismo'y isang pandaigdigang pwersa

na patuloy na yumuyurak sa dangal ng masa

upang pandaigdigang kapitalismo'y mawala

isang pandaigdigang samahan ng manggagawa

ang dapat mabuo bilang matatag na samahan

manggagawang nagkasama sa isang kapatiran

tayo'y laban sa pambansang mga away at alit

at pambansang pagkakabukod na di naman sulit

pagkat tayong rito'y mga internasyunalista

obrero'y walang bansa, daigdig ang bansa nila"

napakagandang mensahe at pamana sa atin

kapwa'y walang limitasyon ng bansa, ani Lenin

sa pinakapayak, di sapat maging makabayan

pagkat bawat tao'y may pakialam kaninuman

kaya makipagkaisa tayo sa manggagawa

sa lahat ng bansa't dapat makipag-isang diwa

at ibagsak ang pandaigdigang kapitalismo

at itayo ng manggagawa ang lipunan nito

isaisip ang pagiging internasyunalista

isapuso rin at sa kapwa'y ating ipakita

02/01/2014 

ILANG PITIK NG DIWA NINA BALAGTAS AT LENIN

Balagtas: "sa loob at labas ng bayan kong sawi"

noon pa'y "kaliluha'y siyang nangyayaring hari"

ani Lenin: "nangyayari'y tunggalian ng uri"

"sa kongkretong kalagayan, dapat tayong magsuri"

noon pa'y problema na ang kahirapan ng buhay

dahil may naghaharing uring nagdulot ng lumbay

di pinauunlad ang magsasakang nagsisikhay

di umunlad ang manggagawang kaysipag na tunay

patuloy na namumuno ang lilong pulitiko

patuloy ang pananagana ng kapitalismo

namamayagpag din ang mga negosyanteng tuso

pigang-piga na ang lakas-paggawa ng obrero

nais ng mga kapitalista'y "industrial peace"

habang karapatan ng manggagawa'y tinitiris

bawal magreklamo kung hindi'y dapat kang umalis

karapatang mag-unyon ay agad na pinapalis

dapat pag-aralan ang lipunang kinasadlakan

aralin paano lipunang bulok ay palitan

huwag tayong mabubuhay ng walang pakialam

habang nagpapasasa sa yamang bayan ang ilan

bakit ba tunggalian ng uri'y patuloy pa rin

habang iilan sa yaman ng mundo'y umaangkin

mayorya'y naghihirap, ngunit sino ang salarin?

kundi ang bulok na sistemang dapat nang baguhin!

02/02/2020

ANG BILIN NI LENIN

minsan ay ibinilin ni Lenin sa obrero:

"babagsak lang itong sistemang kapitalismo

kung may panlipunang pwersang magbabagsak nito

at ang may misyon nito'y kayong proletaryado!"

ang kapitalismo ang sistemang pumipiga

sa lakas-paggawa nitong bawat manggagawa

kapitalismo rin ang lipunang kumawawa

sa kayraming naghihirap sa maraming bansa

masaganang buhay ay pinagkakait nito

lalo sa mayorya ng mga tao sa mundo

binabagsak rin nito ang dignidad ng tao

pati nga serbisyo'y ginawa nitong negosyo

hinahasik nito'y pawang mga kahirapan

pati na rin karahasan sa sangkatauhan

unti-unti ring sumisira sa kalikasan

at tayong mamamayan ang pinagtutubuan

sistemang kapitalismo ay talagang salot

nagpapasasa lang dito'y pawang mga buktot

dahil sa tubo pati batas binabaluktot

tayo'y dapat lang sa sistemang ito'y mapoot

kaya dapat nating pag-aralan ang lipunan

nang malaman kung paano ito papalitan

bilin ni Lenin ay mahusay nating gampanan

nang kapitalismo'y maibagsak nang tuluyan

09/21/2009

ENERO 21, 1924

(sa biglang pagpanaw ni V. I. Lenin)

Siya ang rebolusyon

kaya kinainggitan ng Hudyong

ngala’y Dora Kaplan na nagbaon

sa kanyang leeg ng isang punglong

pamatay, makalipas ang isang taon

ng tagumpay ng pag-aaklas

mabuti’t siya’y nakaligtas

Nunit siya, na nagsilbing

ningas sa mga Bolsheviks

upang mag-aklas sa Pulang Oktubre

at maitayo ang Unyon ng Sobyet

ay di nakaligtas sa ikatlong atake

ng sakit sa puso doon sa Gorki

na isang bayan sa labas ng Moscow

Panahon iyon ng panibagong Commune

na agad na sinaklot ng dilim

sa kanyang dagliang pagkawala

ngunit siya, ang rebolusyon,

ay mananatiling buhay

sa pamamagitan ng apatnapu’t

limang tomo ng kanyang mga akda.

- nalathala sa publikasyong Taliba ng Maralita, opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Tomo VIII, Blg. 1, Taon 2003, p.8.

Nawa'y maging kaganapan o matupad ang isang plano ng programa ng pagpupugay kay Lenin sa sentenaryo ng kanyang kamatayan, nilason man siya ni Stalin o hindi. Ang mahalaga'y mabalikan natin ang kanyang mga aral, at muling patibayin ang ating pagtaya o commitment sa pakikibaka ng uring manggagawa upang itayo ang kanyang sariling pamahalaan, upang itatag ang lipunang walang pagsasamantala ng tao sa tao. Nawa'y makasama namin kayo sa pagtitipong iyon sa Enero 21, 2024.

Maraming salamat. Mabuhay kayo, mga kasama!

01.05.2024

Bagong Taon, Lumang Sistema

BAGONG TAON, LUMANG SISTEMA

bagong taon, lumang sistema

mayroon pa kayang pag-asa

upang makabangon ng masa

upang maibangon ang masa

mula pagkalugmok at dusa

ano ang ating hinaharap

nang sistema'y mabagong ganap

at lipunang pinapangarap

na pagkapantay ay malasap

at di lang hanggang sa hinagap

masa'y di dapat mabusabos

ng sistemang dapat makalos

patuloy pa rin ang pagkilos

upang kabuluka'y matapos

at ginhawa'y makamtang lubos

- gregoriovbituinjr.

01.01.2024

Kwento - No to jeepney phaseout!

NO TO JEEPNEY PHASEOUT!

Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Kumusra na po, Itay? Balita ko, balak ng pamahalaan i-phase out ang mga dyip dahil daw sa PUV modernization? Nakakasira rin daw sa kalikasan ang ating mga dyip dahil sa usok nitong ibinubuga. Tama po ba ang nabalitaan ko, Itay?” Sabi ni Nonoy sa kanyang amang tsuper ng dyip na si Mang Nano.

“Oo nga, anak? Iyan ang problema naming mga tsuper ngayon. Balak ipalit ang mga minibus na tinawag nilang e-jeep. Modernong dyip daw subalit pag sinuri mo naman, mas nakikipagtagalan sa panahon ang ating mga tradusyunal na dyip kaysa sa e-jeep na ilang taon lang, laspag na.” Ang himutok naman ni Mang Nano sa anak.

“Paano po iyan, Itay? Pag nangyari po iyan, aba’y baka di na kayo makapamasada?” Ani Nonoy.

“Ano pa nga ba? Gutom ang aabutin natin, pati na ibang pamilya ng mga tulad kong tsuper! Baka matigil ka na rin sa pag-aaral dahil sa dyip lang natin kinukuha ang pangmatrikula mo.” Ani Mang Nano.

Habang nag-uusap ang mag-ama ay dumating si Nitoy, ang kumpare at kasamang tsuper ni Mang Nano.

Sabi ni Nitoy, “May pulong tayong mga drayber mamaya alas-kwatro ng hapon sa terminal upang pag-usapan ang sinasabing modernisasyon daw ng ating mga dyip. Dalo tayo, pare, nang malaman natin.”

“Sige, pare, dadalo ako. Magkita na lang tayo doon mamaya.”

“Itay, maaari bang sumama? Nais ko lang po makinig.” Ani Nonoy.

“Sige, anak. Samahan mo ako mamaya.”

Dumating ang ikaapat ng hapon. Marami nang tsuper sa terminal, at may megaphone. Nagpaliwanag ang lider ng mga tsuper sa lugar na iyon. Si Mang Nolan. Naroon na rin ang mag-amang Nano at Nonoy.

“Mga kasama,” ani Mang Nolan. “Ipinatawag natin ang pulong na ito dahil nangangamba tayong mawalan ng kabuhayan pag natuloy ang pagpe-phaseout ng ating mga dyip. Hindi tayo papayag diyan! Gutom ang aabutin ng ating pamilya, hindi pa tayo makakapasada. Hanggang Disyembre 31 ang ibinigay sa atin upang magkonsolida ng ating hanay.”

“Anong ibig sabihin niyan?” Tanong ni Mang Nano.

“Ganito kasi iyan,, mga kasama,” ani Mang Nolan, “Naglabas ang Department of Transportation ng Omnibus Franchising Guidelines na una sa programang PUV Modernization Program. Anong laman niyan?”

Nakikinig ng mataman ang mga tsuper sa paliwanag. Nagpatuloy si Mang Nolan, “Sa ilalim ng nasabing guidelines, dapat ikonsolida ng mga tsuper at opereytor ng dyip ang kanilang mga yunit sa isang kooperatiba na tatayong manager at magpapatakbo sa partikular na ruta batay sa polisiyang one route, one franchise. Sa isang prangkisa, 15 yunit ng modernong dyip ang minimum na kailangan. Ang presyo ng isang yunit ay nasa P2.4 milyon hanggang P2.8 milyon. Kaya ba natin iyon? Aba’y lagpas triple na iyan sa bago at magandang klaseng tradisyunal na dyip na nasa P800K lang. Tinaningan na tayo na hanggang Disyembre 31 na lang ay dapat nakonsolida na ang ating mga dyip.”

“Anong dapat nating gawin?” Tanong ng tsuper na ni Mang Nestor.

“Aba’y kinonsulta ba nila ang mga tsuper at opereytor sa balak nilang iyan? O baka dahil may pera sila sa mga modern dyip kaya ginigiit nila iyan sa atin. Mungkahi ko, mga kasama, magpakita tayo ng pwersa bago ang deadline.” Sabi ni Mang Nano.

“Aba, Itay, sasama rin ako riyan! Isasama ko mga kaklase ko!” Sabad naman ni Nonoy.

“Bakit mo naman naisipang sumama?” Tanong ni Mang Nolan.

“Naisip ko po kasi, maraming pamilya ang magugutom pag hindi na nakapasada sina Itay, ang tulad po ninyong mga tsuper. Apektado rin ang aming pag-aaral. Pati mga manggagawang pumapasok sa trabaho, walang masasakyan. Ang laban po ng tsuper ay laban din naming mga komyuter.” Ang mahabang paliwanag ni Nonoy.

“Aba’y magaling. Sige, kung payag ang tatay mo.” Ani Mang Nolan.

Agad sumagot si Mang Nano, “Anong paghahanda ang ating gagawin? Dapat sabihan din natin ang iba pang tsuper. Kailangan nating magpakitang puwersa upang pakinggan tayo!”

Si Mang Nolan, “Sige, mga kasama, sa Disyembre 29 natin itakda ang ating pagkilos. Bago magsara ang taon ay maipakita natin ang ating paninindigan. Ang ating panawagan: No to jeepney phaseout!”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Disyembre 16-31, 2023, pahina 18-19.